Habarlar

Otdan saklaýjy reýtingiň konsepsiýasy

Ot çydamlylygynyň bahalandyrmasy materialyň ot ýaýramagyna garşy durmak ukybyny bahalandyrmak üçin ulanylýan usuldyr. Umumy standartlara UL94, IEC 60695-11-10 we GB/T 5169.16 girýär. UL94 standartynda,Enjamlardaky we enjamlardaky bölekler üçin plastik materiallaryň ýangynlylyk synagy, ot çydamlylyk derejeleri synagyň berkligine we ulanylyşyna esaslanyp 12 derejä bölünýär: HB, V-2, V-1, V-0, 5VA, 5VB, VTM-0, VTM-1, VTM-2, HBF, HF1 we HF2.

Umuman, umumy ulanylýan ot çydamlylygynyň derejeleri V-0-dan V-2-ä çenli bolup, V-0 bolsa ot çydamlylygynyň iň gowy görkezijisini görkezýär.

1.1 Otdan goraýan dört maddanyň kesgitlemeleri

HB (Gorizontal Ýanma):
HB derejesi materialyň haýal ýanýandygyny, ýöne öz-özünden öçmeýändigini görkezýär. Ol UL94-de iň pes derejedir we adatça dik synag usullary (V-0, V-1 ýa-da V-2) ulanylyp bilinmeýän mahaly ulanylýar.

V-2 (Dik ýanma – 2-nji dereje):
V-2 derejesi materialyň iki gezek 10 sekuntlyk dik ýalpyn synagyndan geçýändigini aňladýar. Ýalpyn aýrylandan soň, materialyň ýanma wagty 30 sekuntdan geçmeýär we ol 30 sm aşakda goýlan pagtany ýakyp biler. Şeýle-de bolsa, ýalpyn bellenen çyzygyň üstünden ýaýramaly däldir.

V-1 (Dik ýanma – 1-nji dereje):
V-1 derejesi materialyň iki gezek 10 sekuntlyk dik ýalpyn synagyndan geçýändigini aňladýar. Ýalpyn aýrylandan soň, materialyň ýanma wagty 30 sekuntdan geçmeýär we ýalpyn bellenen çyzygyň üstünden ýaýramaly däl ýa-da 30 sm aşakda goýlan pagtany ýakmaly däl.

V-0 (Dik ýanma – 0-njy dereje):
V-0 derejesi materialyň iki gezek 10 sekuntlyk dik ýalpyn synagyndan geçýändigini aňladýar. Ýalpyn aýrylandan soň, materialyň ýanma wagty 10 sekuntdan geçmeýär we ýalpyn bellenen çyzygyň üstünden ýaýramaly däl ýa-da 30 sm aşakda goýlan pagtany ýakmaly däl.

1.2 Beýleki ot çydamlylyk derejelerine giriş

5VA we 5VB 500W synag alawyny (125 mm alaw beýikligi) ulanýan dik ýanma synag klassifikasiýasyna degişlidir.

5VA (Dik ýanma – 5VA derejesi):
5VA derejesi UL94 standartynda görkezilen klassifikasiýadyr. Ol alaw aýrylandan soň, materialyň ýanma wagtynyň 60 sekuntdan geçmeýändigini, alawyň bellenen çyzygyň üstünden ýaýramamalydygyny we damjalaýan alawyň 60 sekuntdan geçmemelidigini görkezýär.

5VB (Dik ýakmak – 5VB derejesi):
5VB derejesi 5VA-a meňzeş, ýanma wagty we alawyň ýaýramagy üçin şol bir ölçegler bar.

VTM-0, VTM-1, VTM-2, dik ýanma synaglarynda (20 mm alaw beýikligi) inçe materiallaryň (galyňlygy < 0.025 mm) klassifikasiýalary bolup, plastik plýonkalara degişlidir.

VTM-0 (Dik tabagyň ýakylmagy – 0-njy dereje):
VTM-0 derejesi, alaw aýrylandan soň, materialyň ýanma wagtynyň 10 sekuntdan geçmeýändigini we alawyň bellenen çyzygyň üstünden ýaýramamalydygyny aňladýar.

VTM-1 (Dik tabagyň ýakylmagy – 1-nji dereje):
VTM-1 derejesi, alaw aýrylandan soň, materialyň ýanma wagtynyň 30 sekuntdan geçmeýändigini we alawyň bellenen çyzygyň üstünden ýaýramamalydygyny aňladýar.

VTM-2 (Dik tabagyň ýakylmagy – 2-nji dereje):
VTM-2 reýtingi VTM-1 bilen birmeňzeş ölçeglere eýedir.

HBF, HF1, HF2 köpükli materiallarda (38 mm alaw beýikligi) gorizontal ýanma synaglary üçin klassifikasiýalardyr.

HBF (Gorizontal Ýanýan Köpüklü Material):
HBF derejesi köpürjikli materialyň ýanma tizliginiň 40 mm/min-den geçmeýändigini we alawyň 125 mm bellenen çyzyga ýetmezden öň öçmelidigini aňladýar.

HF-1 (Gorizontal Ýanma – 1-nji Dereje):
HF-1 derejesi, alaw aýrylandan soň, materialyň ýanma wagtynyň 5 sekuntdan geçmeýändigini we alawyň bellenen çyzygyň üstünden ýaýramamalydygyny aňladýar.

HF-2 (Gorizontal Ýanmak – 2-nji Dereje):
HF-2 derejesi, alaw aýrylandan soň, materialyň ýanma wagtynyň 10 sekuntdan geçmeýändigini we alawyň bellenen çyzygyň üstünden ýaýramamalydygyny aňladýar.

Otdan goraýan reýting synagynyň maksady

Ot çydamlylygynyň bahalandyrma synagynyň maksatlaryna aşakdakylar girýär:

2.1 Materiallaryň ýanma görkezijilerini bahalandyrmak

Ýangyn şertlerinde materialyň ýanma tizligini, alawyň ýaýramagyny we ýangynyň ýaýramagyny kesgitlemek, onuň howpsuzlygyny, ygtybarlylygyny we ýangyna çydamly ulanylyşlara laýyklygyny bahalandyrmaga kömek edýär.

2.2 Otdan dynmak ukybyny kesgitlemek

Synag materiallaryň ot çeşmesine sezewar edilende ýalpynyň ýaýramagyny basyp ýatyrmak ukybyny kesgitleýär, bu bolsa ýangynyň ýaýramagynyň öňüni almak we zyýany azaltmak üçin örän möhümdir.

2.3 Ýol görkeziji materiallary saýlamak we ulanmak

Dürli materiallaryň ot çydamly häsiýetlerini deňeşdirmek arkaly synaglar gurluşyk, ulag, elektronika we beýleki ugurlar üçin ýangyn howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin degişli materiallary saýlamaga kömek edýär.

2.4 Düzgünlere we standartlara laýyklyk

Ot çydamlylygy synagy köplenç milli ýa-da senagat düzgünlerine laýyklykda geçirilýär. Ol materiallaryň belli bir ulanylyşlar üçin howpsuzlyk we laýyklyk talaplaryna laýyk gelýändigini üpjün edýär.

Gysgaça aýdylanda, ot çydamlylygynyň bahalandyrma synagy ýanma häsiýetini we ot çydamlylygyny bahalandyrmak arkaly materiallary saýlamak, ýangyn howpsuzlygyny gowulandyrmak we kadalaşdyryjy düzgünlere laýyk gelmek üçin möhüm maglumatlary berýär.

Salgylanma standartlary

UL94:Enjamlardaky we enjamlardaky bölekler üçin plastik materiallaryň ýangynlylyk synagy
IEC 60695-11-10:2013: *Ýangyn howpuny synag etmek – 11-10-njy bölüm: Synag alawlary – 50 W gorizontal we dik alaw synag usullary*
GB/T 5169.16-2017: *Elektrik we elektron önümleri üçin ýangyn howpuny synag etmek – 16-njy bölüm: Synag alawlary – 50W gorizontal we dik alaw synag usullary*

HB, V-2, V-1 we V-0 üçin synag usullary

4.1 Gorizontal ýanma (HB)

4.1.1 Nusga talaplary

Forma: Tekiz gyralary, arassa ýüzleri we deň dykyzlygy bolan listler (kesilen, guýlan, ekstrudirlenen we ş.m.).
Ölçegleri: 125±5mm (uzynlyk) × 13±0.5mm (ini). Galyňlygy 3 mm-den geçmedik bolsa, iň az we 3 mm galyňlykdaky nusgalar talap edilýär. Iň ýokary galyňlyk ≤13mm, ini ≤13.5mm, burç radiusy ≤1.3mm.
Görnüşler: Dürli reňkler/dykyzlyklar üçin wekilçilikli nusgalar.
Mukdar: Iň az 2 toplum, her toplum üçin 3 nusga.

4.1.2 Synag tertibi

Belgileme: 25±1mm we 100±1mm çyzyklary.
Gysmak: 100 mm ujuna golaý, uzynlygy boýunça keseligine, ini boýunça 45°±2°, aşagynda 100±1 mm sim tor bilen saklaň.
Ot: Metan akymy 105ml/min, yzky basyş 10mm suw sütüni, ot beýikligi 20±1mm.
Otlamak: Ýanma derejesi 25 mm-e ýetýänçä ýalpyldawuklygy 45°-da 30±1 sekuntlap ulanyň.
Wagt: Wagty we ýanma uzynlygyny (L) 25 mm-den 100 mm-e çenli ýazyň.
Hasaplama: Ýanma tizligi (V) = 60L/t (mm/min).

4.1.3 Synag ýazgylary

Ýalpyň 25±1mm ýa-da 100±1mm ýetýändigi.
Ýanan uzynlygy (L) we wagty (t) 25 mm bilen 100 mm aralygynda.
Eger ýalpyn 100 mm-den geçse, ýazgy wagty 25 mm-den 100 mm-e çenli.
Ýanma tizliginiň hasaplanyşy.

4.1.4 HB reýting kriteriýalary

3–13 mm galyňlyk üçin: 75 mm aralykda ýanma tizligi ≤40 mm/min.
<3 mm galyňlyk üçin: 75 mm aralykda ýanma tizligi ≤75 mm/min.
Ot 100 mm-e ýetmezden öň togtamaly.

4.2 Dikligine ýakmak (V-2, V-1, V-0)

4.2.1 Nusga talaplary

Forma: Ýumşak gyralary, arassa ýüzleri we deň dykyzlygy bolan listler.
Ölçegleri: 125±5mm × 13.0±0.5mm. Minimal/maksimum galyňlyk nusgalaryny beriň; netijeler tapawutlanýan bolsa, aralyk nusgalar (≤3.2mm aralyk) gerek.
Görnüşler: Dürli reňkler/dykyzlyklar üçin wekilçilikli nusgalar.
Mukdar: Iň az 2 toplum, her toplum üçin 5 nusga.

4.2.2 Nusga şertlerini düzmek

Standart: 23±2°C, 48 sagatlap 50±5% nisbi howa; aýrylandan soň 30 minut içinde synagdan geçiriň.
Peç: 70±1°C we ≥168 sagat, soňra eksikatorda ≥4 sagat sowadyň; 30 minut içinde synagdan geçiriň.

4.2.3 Synag tertibi

Gysmak: Ýokarky tarapy 6 mm, dikligine gönükdirilen, aşaky tarapy pagtanyň üstünden 300±10 mm (0.08g, 50×50mm, ≤6mm galyňlykda) saklaň.
Ot: Metan akymy 105ml/min, yzky basyş 10mm suw sütüni, ot beýikligi 20±1mm.
Otlamak: Alowy nusganyň aşaky gyrasyna (10±1mm aralyk) 10±0.5s goýuň. Eger nusga deformasiýa bolsa, sazlaň.
Wagt: Ilkinji gezek ot alandan soň ýalpyldawuklygy (t1) ýazyň, 10±0.5s ýalpyldawuklygy gaýtadan ulanyň, soňra ýalpyldawuklygy (t2) we ýalpyldawuklygy (t3) ýazyň.
Bellikler: Damja damjasy bolsa, ot ýakyjyny 45° egiň. Gaz çykarylyşy sebäpli alaw öçse, nusgalara üns bermäň.