Ýelimleýji / germetik / Ýangyn saklaýjy serişdeleriň ulanylyşy
Gurluşyk meýdany:Ýangyn gapylaryny, otly diwarlary, ýangyn tagtalaryny gurnamak
Elektron we elektrik meýdany:Elektron platalar, elektron komponentler
Awtomobil senagaty:Oturgyçlar, dolandyryş panelleri, gapy panelleri
Aerokosmos pudagy:Awiasiýa gurallary, kosmos gurluşlary
Öý hojalyk zatlary:Mebeller, pollar, diwar kagyzlary
Otdan goraýan ýelmeşdiriji geçiriji lenta:Polietilen ýaly metallar, köpükler we plastmassalar üçin ajaýyp
Ot saklaýjylaryň işlemegi
Ot öçüriji serişdeler otdaky himiki reaksiýalary basyp ýatyrmak ýa-da materialyň ýüzünde gorag gatlagyny döretmek arkaly otuň ýaýramagynyň öňüni alýar ýa-da gijikdirýär.
Olar esasy material bilen garyşdyrylyp (goşmaça ot çydamly maddalar) ýa-da himiki taýdan oňa birikdirilip (reaktiw ot çydamly maddalar) bilner. Mineral ot çydamly maddalar adatça goşundy häsiýete eýe bolsa, organiki birleşmeler reaktiw ýa-da goşundy häsiýete eýe bolup biler.
Ot çydamly ýelmeşdirijiniň dizaýnyny düzmek
Ýangynyň hakykatda dört tapgyry bar:
Başlama
Ösüş
Durnukly ýagdaý we
Çökmek
Adaty termoset ýelmeşdirijisiniň dargama temperaturalarynyň deňeşdirilmegi
Ýangynyň dürli tapgyrlarynda ýetenler bilen
Her bir ýagdaýyň suratda görkezilişi ýaly degişli dargama temperaturasy bar. Ot çydamly ýelmeşdiriji maddany dizaýn etmekde, formulalar işläp düzüjiler ulanmak üçin dogry ot basgançagynda temperatura garşylygyny üpjün etmek üçin tagalla etmelidirler:
● Mysal üçin, elektron önümçilikde, ýelimleýji madda elektron bölegiň ýanmagyna - ýa-da temperatura näsazlyk sebäpli ýokarlansa - päsgel bermeli.
● Plitkalary ýa-da panelleri ýelmeşdirmek üçin, ýelmeşdirijiler, hatda ot bilen gönüden-göni gatnaşykda bolsa-da, ösüş we durnukly ýagdaý tapgyrlarynda aýrylmaga garşy durmaly.
● Şeýle hem, olar zäherli gazlary we tüssäniň çykarylmagyny iň pes derejä düşürmelidirler. Ýük göteriji gurluşlar ýangynyň dört tapgyrynyň hemmesini başdan geçirmeli.
Ýanma siklini çäklendirmek
Ýanma siklini çäklendirmek üçin, ýangyna sebäp bolýan prosesleriň birini ýa-da birnäçesini aşakdakylaryň biri bilen aýyrmaly:
● Uçujy ýangyjyň ýok edilmegi, meselem, sowatmak arkaly
● Kömürleşdirmek arkaly termal päsgelçilik döretmek, şeýlelik bilen ýylylyk geçirijiligini azaltmak arkaly ýangyjy ýok etmek ýa-da
● Ýalňyşdaky zynjyr reaksiýalaryny söndürmek, ýagny degişli radikal zyňyndylary goşmak arkaly
Ot çydamly goşundylary muny kondensirlenen (gaty) fazada ýa-da gaz fazasynda himiki we/ýa-da fiziki taýdan täsir edip, aşakdaky funksiýalaryň birini üpjün etmek arkaly amala aşyrýar:
●Şark döredijiler:Adatça, uglerod ýangyjynyň çeşmesini aýyrýan we otuň gyzgynlygyna garşy izolýasiýa gatlagyny döredýän fosfor birleşmeleri. Iki sany kömür emele getirme mehanizmi bar:
Parçalanmaga gatnaşýan himiki reaksiýalaryň CO ýa-da CO2 däl-de, uglerod öndürýän reaksiýalara gönükdirilmegi we
Goragçy kömüriň ýüz gatlagynyň emele gelmegi
●Ýylylyk siňdirijileri:Adatça, alýumin trihidrat ýa-da magniý gidroksid ýaly metal gidratlary ot çydamly maddanyň gurluşyndan suwuň bugarmagy arkaly ýylylygy aýyrýar.
●Ot söndürijiler:Adatça, alawdaky reaksiýalara päsgel berýän brom ýa-da hlor esasly galogen ulgamlary.
● Sinergistler:Adatça, alow söndürijiniň işini güýçlendirýän antimon birleşmeleri.
Ýangyndan goranmakda ot saklaýjylaryň ähmiýeti
Ot öçüriji serişdeler ýangyn goragynyň möhüm bölegi bolup durýar, sebäbi olar diňe bir ýangyn başlamak howpuny däl, eýsem onuň ýaýramagynyň hem howpuny azaldýar. Bu bolsa ýangyn gaçmak wagtyny uzaldýar we şeýdip adamlary, emlägi we daşky gurşawy goraýar.
Ýelimleýji maddany ot öçüriji serişde hökmünde kesgitlemegiň köp usullary bar. Geliň, ot öçüriji maddalaryň klassifikasiýasyny jikme-jik düşüneliň.
Ot çydamly ýelmeşdirijilere bolan isleg artýar we olaryň ulanylyşy dürli senagat pudaklaryna, mysal üçin, awiakosmos, gurluşyk, elektronika we jemgyýetçilik ulaglaryna (esasanam, otlulara) ýaýraýar.
1: Şeýlelikde, esasy şertleriň biri ot çydamly / ýanmaz ýa-da has gowusy, ot çydamlylygyny azaltmak - ot çydamlylygy dogry derejede saklamakdyr.
2: Ýelimleýji madda aşa köp ýa-da zäherli tüssä çykarmaly däl.
3: Ýelimleýji madda ýokary temperaturada öz gurluş bitewüligini saklamaly (mümkin boldugyça gowy temperatura garşylygyna eýe bolmaly).
4: Çürüýän ýelmeşdiriji material zäherli goşmaça önümleri öz içine almaly däl.
Bu talaplara laýyk gelýän ýelmeşdirijini döretmek kyn iş ýaly görünýär - we şu tapgyrda ýapyşyklyk, reňk, gatap galmak tizligi we iň gowy gatap galmak usuly, boşluklaryň doldurylmagy, berklik görkezijisi, ýylylyk geçirijiligi we gaplamasy hem göz öňünde tutulmady. Ýöne işläp düzýän himikler gowy kynçylyk çekýärler, şonuň üçin BAŞLAŇ!
Daşky gurşaw düzgünleri, adatça, senagata we sebite degişli bolýar
Öwrenilen ot çydamly maddalaryň uly toparynyň daşky gurşaw we saglyk üçin gowy häsiýete eýedigi anyklandy. Bular:
● Ammonium polifosfat
● Alýumin dietilfosfinat
● Alýumin gidroksidi
● Magniý gidroksidi
● Melamin polifosfat
● Dihidrooksafosfafenantren
● Sink stannaty
● Sink gidrokstanat
Ot çydamlylygy
Ýelimleýji maddalar ot çydamlylygynyň süýşýän ölçegine laýyk gelmek üçin işlenip düzülip bilner - bu ýerde Underwriters Laboratoriýasynyň synag klassifikasiýalarynyň jikme-jiklikleri berilýär. Ýelimleýji önüm öndürijiler hökmünde, esasan UL94 V-0 we käwagt HB üçin talaplary görýäris.
UL94
● HB: gorizontal nusgada haýal ýanýar. Galyňlygy <3 mm bolanda ýanma tizligi <76mm/min ýa-da ýanma 100mm-den öň togtaýar
● V-2: (dik) ýanma 30 sekuntdan az wagtyň içinde togtaýar we islendik damjalar ýanyp biler
● V-1: (dik) ýanma 30 sekuntdan az wagtyň içinde togtaýar we damjalamaga rugsat berilýär (ýöne hökmandälýanyp durmak)
● V-0 (dik) ýanma 10 sekuntdan az wagtyň içinde togtaýar we damjalamaga rugsat berilýär (ýöne hökmandälýanyp durmak)
● 5VB (dik örtük nusgasy) ýanmasy <60 sekuntda togtaýar, damjalar bolmaýar; nusgada deşik döremegi mümkin.
● Ýokardaky ýaly 5VA, ýöne deşik döretmäge rugsat berilmeýär.
Soňky iki klassifikasiýa ýelimleýji maddanyň nusgasyna däl-de, ýelmeşdirilen panele degişli bolar.
Synag örän ýönekeý we çylşyrymly enjamlary talap etmeýär, esasy synag gurluşy şu ýerde:
Bu synagy diňe käbir ýelmeşdirijilerde geçirmek gaty kyn bolup biler. Esasanam ýapyk birleşmeden daşarda dogry gurymaýan ýelmeşdirijiler üçin. Bu ýagdaýda, diňe ýelmeşdirilen substratlaryň arasynda synag geçirip bilersiňiz. Şeýle-de bolsa, epoksi ýelmeşdiriji we UV ýelmeşdirijileri berk synag nusgasy hökmünde gurylandyryp bolýar. Soňra synag nusgasyny gysgyç stendindäki çeleklere goýuň. Ýakyn ýerde gum çelek saklaň we muny çykaryş astynda ýa-da tüsse şkafynda etmegiňizi maslahat berýäris. Tüsse detektorlaryny goýmaň! Esasanam gyssagly kömek gulluklaryna gönüden-göni baglanyşykly bolanlar. Nusgany otda saklaň we alawyň sönmegi üçin näçe wagt gerekdigini anyklaň. Aşakdaky damjalaryň bardygyny barlaň (umyt edýärin, bir gezek ulanylýan tagtaňyz bar; ýogsam, hoşlaşyň, ajaýyp iş stoly).
Ýelimleýji himikler ot çydamly ýelmeşdirijileri ýasamak üçin birnäçe goşundylary birleşdirýärler, käte bolsa hatda alowy söndürmek üçin hem (häzirki wagtda köp haryt öndürijileri galogensiz formulalary talap edýändikleri üçin bu aýratynlygy gazanmak kyn).
Oda çydamly ýelmeşdirijiler üçin goşundylar şulary öz içine alýar
● Yssylygy we tüssäniň çykmagyny peseltmäge kömek edýän we aşagyndaky materialyň mundan beýläk ýanmagyndan goraýan organiki kömür dörediji birleşmeler.
● Ýylylyk siňdirijileri, bular ýelimleýjiniň ajaýyp termal häsiýetlerini bermäge kömek edýän adaty metal gidratlarydyr (köplenç, ot çydamly ýelimleýjiler iň ýokary ýylylyk geçirijiliginiň talap edilýän ýylylyk siňdirijisini birleşdirýän ulanylyşlar üçin saýlanýar).
Bu goşundylar berklik, reologiýa, gatap galmak tizligi, çeýelik we ş.m. ýaly beýleki ýelmeşdiriji häsiýetlere päsgel berýändigi üçin, bu seresaply deňagramlylykdyr.
Oda çydamly ýelmeşdirijiler bilen ot çydamly ýelmeşdirijileriň arasynda tapawut barmy?
Hawa! Bar. Makalada iki söz hem agzalyp geçildi, ýöne wakany düşündirmek has gowy bolar.
Oda çydamly ýelmeşdirijiler
Bular köplenç organiki däl ýelmeşdiriji sementler we germetikler ýaly önümlerdir. Olar ýanmaýar we ýokary temperatura çydap bilýärler. Bu görnüşli önümler üçin ulanylyş ugurlaryna domna peçleri, peçler we ş.m. girýär. Olar gurluşyň ýanmagynyň öňüni almak üçin hiç zat etmeýärler. Emma olar ähli ýanýan bölekleri bir ýerde saklamakda ajaýyp iş alyp barýarlar.
Ot çydamly ýelmeşdirijiler
Bular ýalpyldawuklygy öçürmäge we ýalpyň ýaýramagyny haýallaşdyrmaga kömek edýär.
Köp pudaklar şu görnüşli ýelmeşdirijileri gözleýärler
● Elektronika– elektronikany gaplamak we kapsulalamak, ýyladyş siňdirijilerini, elektrik platalaryny we ş.m. birikdirmek üçin. Elektron gysga zynjyr aňsatlyk bilen ýangyna sebäp bolup biler. Emma PCB-lerde ýangyna garşy birleşmeler bar – köplenç ýelmeşdiriji maddalaryň hem şeýle häsiýetlere eýe bolmagy möhümdir.
● Gurluşyk– örtük we pol örtügi (esasanam jemgyýetçilik ýerlerinde) köplenç ýanmaýan bolmaly we ot çydamly ýelim bilen ýelmeşdirilmeli.
● Jemgyýetçilik ulagy– otly wagonlary, awtobus salonlary, tramwaýlar we ş.m. Ot çydamly ýelimleýji maddalaryň ulanylyş ugurlaryna kompozit panelleri, pollary we beýleki enjamlary we armaturalary ýelmeşdirmek girýär. Ýelimleýji maddalar diňe bir ot ýaýramagynyň öňüni almaga kömek etmän, eýsem, olar göze ýakymsyz (we çyrtlaýan) mehaniki berkidijilere mätäçlik döretmezden estetiki birleşme üpjün edýär.
● Uçar– öň belläp geçişimiz ýaly, kabinanyň içki materiallary berk düzgünlere laýyklykda taýýarlanylýar. Olar ot çydamly bolmaly we ýangyn wagtynda kabinany gara tüsse bilen doldurmaly däl.
Ot saklaýjylar üçin standartlar we synag usullary
Ýangyn synaglary bilen baglanyşykly standartlar materialyň ot, tüsse we zäherlilige (FST) garşylykly işini kesgitlemäge gönükdirilendir. Materiallaryň bu şertlere garşylygyny kesgitlemek üçin birnäçe synag giňden ulanyldy.
Ot çydamly maddalar üçin saýlanan synaglar
| Ýanmaga garşylyk | |
| ASTM D635 | “Plastikleriň ýanma tizligi” |
| ASTM E162 | “Plastik materiallaryň ýanma howpy” |
| UL 94 | “Plastik materiallaryň ýanma howpy” |
| ISO 5657 | “Gurluşyk önümleriniň ot alma ukyby” |
| BS 6853 | “Olun ýaýramagy” |
| UZAK 25.853 | “Uçuş üçin amatlylyk standarty – Bölmeleriň içki bezegi” |
| NF T 51-071 | “Kislorod indeksi” |
| NF C 20-455 | “Ýalpyldawuk sim synagy” |
| DIN 53438 | “Olun ýaýramagy” |
| Ýokary temperatura garşylyk | |
| BS 476 7-nji bölek | “Ýalňynyň ýerüsti ýaýramagy – Gurluşyk materiallary” |
| DIN 4172 | “Gurluşyk materiallarynyň ýangyn täsirleri” |
| ASTM E648 | “Pol örtükleri – Şöhleli panel” |
| Zäherlilik | |
| SMP 800C | “Zäherlilik synagy” |
| BS 6853 | “Tüsse çykarylyşy” |
| NF X 70-100 | “Zäherlilik synagy” |
| ATS 1000.01 | “Tüsseniň dykyzlygy” |
| Tüsse döremegi | |
| BS 6401 | “Tüssäniň aýratyn optiki dykyzlygy” |
| BS 6853 | “Tüsse çykarylyşy” |
| NES 711 | “Ýanma önümleriniň tüsse indeksi” |
| ASTM D2843 | “Plastikleriň ýanmagyndan çykýan tüssäniň dykyzlygy” |
| ISO CD5659 | “Özboluşly optiki dykyzlyk – Tüsse döremegi” |
| ATS 1000.01 | “Tüsseniň dykyzlygy” |
| DIN 54837 | “Tüsse döredişi” |
Ýanmaga garşylygy synagdan geçirmek
Ýanmaga garşylygy ölçeýän synaglaryň köpüsinde, ot alma çeşmesi aýrylandan soň uzak wagtlap ýanmagyny dowam etdirmeýän ýelimleýjiler amatlydyr. Bu synaglarda gury ýelimleýji nusga islendik ýelimleýjiden garaşsyz ot almaly bolup biler (ýelimleýji erkin plýonka hökmünde synagdan geçirilýär).
Bu çemeleşme amaly hakykaty simulýasiýa etmese-de, ýelimleýji maddanyň ýanmaga garşylyklylygy barada peýdaly maglumatlary berýär.
Ýelim we ýelmeşdiriji maddalary bolan nusga gurluşlary hem synagdan geçirip bolýar. Bu netijeler ýelmeşdiriji maddanyň hakyky otda işlemegini has gowy görkezýär, sebäbi ýelmeşdiriji maddanyň goşandy oňyn ýa-da negatiw bolup biler.
UL-94 Dik ýanma synagy
Ol elektrik enjamlarynda, elektron enjamlarda, enjamlarda we beýleki ulanylyşlarda ulanylýan polimerleriň ot alma ukybynyň we damjalamasynyň deslapky bahalandyrylmagyny üpjün edýär. Ol ot alma, ýanma tizligi, alawyň ýaýramagy, ýangyjyň goşandy, ýanma intensiwligi we ýanma önümleri ýaly soňky ulanylyş aýratynlyklaryny çözýär.
Işlemek we gurnamak - Bu synagda plýonka ýa-da örtülen substrat nusgasy şartsyz korpusda dikligine oturdylýar. Nusganyň aşagyna 10 sekuntlap ot ýakyjy goýulýar we ot ýakmagyň dowamlylygy wagt bilen kesgitlenýär. Nusganyň 12 dýuým aşagynda ýerleşdirilen hirurgik pagtany otlaýan islendik damjalanma bellenilýär.
Synagyň birnäçe klassifikasiýalary bar:
94 V-0: Hiç bir nusgada ot alandan soň 10 sekuntdan köp wagtlap ýanma bolmaýar. Nusgalar saklaýan gysgyç çenli ýanmaýar, pagta damjalap ýanmaýar ýa-da synag alawyny aýyrandan soň 30 sekuntlap ýanma bolmaýar.
94 V-1: Her gezek ot alandan soň hiç bir nusga 30 sekuntdan köp wagtlap ýanmaly däl. Nusgalar saklama gysgyjyna çenli ýanmaýar, pagta damjalap ot almaýar ýa-da 60 sekuntdan köp wagtlap ýanmaýar.
94 V-2: Bu, V-1 bilen birmeňzeş şertleri öz içine alýar, ýöne nusgalaryň nusganyň aşagyndaky pagta damjalap, ýanmagyna rugsat berilýär.
Ýanma garşylygyny ölçemegiň beýleki strategiýalary
Materialyň ýanma garşylygyny ölçemegiň başga bir usuly çäklendiriji kislorod indeksini (LOI) ölçemekdir. LOI, materialyň ilki otag temperaturasynda ýanmasyny goldaýan kislorodyň we azotyň garyndysynyň göwrüm prosenti hökmünde görkezilen kislorodyň iň pes konsentrasiýasydyr.
Ýangynda ýelimleýji maddanyň ýokary temperatura garşylygyna alaw, tüsse we zäherli täsirlerden başga-da aýratyn üns bermek gerek. Köplenç substrat ýelimi ýangyndan goraýar. Şeýle-de bolsa, ýelimleýji madda oduň temperaturasy sebäpli gowşasa ýa-da zaýalansa, birleşme döwülip, substrat bilen ýelimleýji maddanyň aýrylmagyna sebäp bolup biler. Eger şeýle bolsa, ýelimleýji maddanyň özi ikinji substrat bilen bilelikde açyk bolýar. Soňra bu täze ýüzler ýangyna has köp goşant goşup biler.
NIST tüssä dykyzlyk kamerasy (ASTM D2843, BS 6401) ýapyk kameranyň içinde dik ýagdaýda oturdylan gaty materiallardan we gurluşlardan emele gelýän tüssäni kesgitlemek üçin ähli senagat pudaklarynda giňden ulanylýar. Tüssä dykyzlygy optiki usulda ölçenýär.
Ýelim iki substratyň arasynda goýlanda, substratlaryň ot çydamlylygy we ýylylyk geçirijiligi ýelmeşdirijiniň parçalanmagyny we tüssä çykarylmagyny gözegçilikde saklaýar.
Tüsse dykyzlygy synaglarynda, iň erbet ýagdaý üçin ýelmeşdirijileri diňe erkin örtük hökmünde synagdan geçirip bolýar.
Ýalňyşlyga garşy göreşiň amatly derejesini tapyň
Häzirki bazarda elýeterli bolan ot çydamlylyk görnüşleriniň giň görnüşini görüň, her bir önümiň tehniki maglumatlaryny seljeriň, tehniki kömek alyň ýa-da nusgalary soraň.
TF-101, TF-201, TF-AMP
